printlogo


روی خوش آفریقا به محصولات کشاورزی ایران
آخرین آمارهای گمرک حاکی از آن است که صادرات محصولات کشاورزی به حدود هشت میلیون و 400هزارتن به ارزش شش میلیارد و 600 میلیون دلار رسیده که به نظر می‌رسد تا پایان سال شاهد رشد ارزآوری کشورمان به حدود 7.5تا هشت میلیارد دلار باشیم، در این خصوص بد نیست بدانیم این امر حاکی از رشد 22 درصد به لحاظ وزنی و رشد 35 درصد به لحاظ ارزشی در بخش محصولات کشاورزی و مواد غذایی است.

از این رو می‌توان این مدعا را به اثبات رساند که صادرات بخش کشاورزی، یکی از پایه‌های صادرات غیرنفتی ایران است که باوجود خشکسالی‌های طولانی و کمبود آب، همچنان سهم خود را در تجارت خارجی کشور حفظ کرده است.  در همین خصوص غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به رویکردهای اقتصاد مقاومتی در بخش کشاورزی عنوان کرد: اقتصاد مقاومتی قطعا اقتصاد بسته نبوده بلکه نگاه به بیرون دارد؛ البته با الزامات و شرایط خاص خود. بنابراین برای این‌که کشاورزی را تحریم‌ناپذیر و سودآور کنیم در شش ماه گذشته رویکرد جدید با چند محور را تدوین و پیگیری کردیم. وی ادامه داد: اولین موضوع نگاه به آفریقا بود. در دولت چهاردهم اولین کمیسیون مشترک با کشورهای آفریقا تشکیل شد. هماهنگی‌ها انجام گرفته و مسیر باز شده تا تجارت گسترده بین ایران و آفریقا به ویژه با کشورهای شرق آفریقا انجام شود. وزیر جهاد کشاورزی گفت: دومین رویکرد جدید ما، استفاده از منابع دریای خزر با همسایگان کشور اقدامات لازم انجام شده که با اتمام برنامه‌ها و رسیدن به مرحله اجرا، رسانه‌ای می‌شود. نوری تصریح کرد: تنوع بخشی در بازار موضوع دیگر است. بازار صادراتی خوبی در شمال کشور داریم و به دنبال تنوع مبدا در کالاهای اساسی هستیم. وی با اشاره به تراز تجاری کشور ادامه داد: رویکرد جدید دیگر ما در بخش کشاورزی در دولت چهاردهم در حوزه تجارت است. تراز تجاری امسال نسبت به سال گذشته بهبود یافته و یک سوم تراز تجاری منفی معادل 3.5میلیارد دلار اصلاح شده و به سمت مثبت حرکت کرده که نشان می‌دهد حدود ۳۵ درصد صادرات افزایش یافته است. به نظر می‌رسد شاه بیت سخنان وزیر جهاد کشاورزی توسعه صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذایی به بیش از 40کشور آفریقایی است، به طوری که در این زمینه باید گفت قاره آفریقا با 1.4میلیارد نفر جمعیت و وجود 54کشور با تنوع غذایی بالا می‌تواند فرصت بی‌نظیری برای صادرات کالاهای کشاورزی کشورمان باشد. امری که به نظر می‌رسد در سال جاری به منصه ظهور رسیده و عمده صادرات یک میلیون و 488 هزار تن کالاها به ارزش 664 میلیون دلار را محصولات کشاورزی و مواد غذایی تشکیل می‌دهد. طی سال‌های اخیر در کالاهای صادر شده بخش کشاورزی خمیرهای خوراکی، انواع رب گوجه فرنگی، انواع کشمش، انواع بیسکوئیت و ویفر، مخمرها، کنسرو ماهی، پسته، نان‌های صنعتی، پیاز تازه و سیب تازه همواره جزو ۱۰ قلم اول کالاهای صادراتی در گروه کالایی مواد غذایی و کشاورزی به قاره آفریقا بوده است. از سوی دیگر آب میوه، انواع شکلات، انواع شیرینی، لبنیات، خرما، زعفران، کیوی، ماهی، شیره و عصاره گیاهان، عسل، آب معدنی، فرآورده‌های غذایی از گوشت، پرنده‌های زینتی، مکمل غذایی، زردآلو، بکینگ پودر، کچاپ گوجه، سیب‌زمینی آماده، چاشنی غذایی، کرفس، میوه خشک، ژل کیک، خاویار، لوبیا و سوسیس و کالباس دیگر محصولات صادر شده به قاره آفریقاست. از سوی دیگر آمارها گویای آن است که بیشترین صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذایی به قاره آفریقا به کشورهای سومالی، لیبی، ساحل عاج، کنیا و الجزایر اختصاص داشته است.
   
فرصت تولید و سرمایه‌گذاری
در همین خصوص روح‌الله لطیفی، سخنگوی کمیسیون توسعه تجارت خانه صمت به جام‌جم می‌گوید: یکی از نکات قابل‌توجه در مراوده با کشورهای آفریقایی که کشوری مانند چین به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهانی نیز روی آن متمرکز شده، فرصت‌های تولید و سرمایه‌گذاری در حوزه‌های غنی نظیر کشاورزی و معادن است. کشورهای آفریقایی، باوجوداین‌که عمدتا از خاک حاصلخیز و آب فراوان بهره‌مند هستند، باز هم جزو بزرگ‌ترین واردکنندگان مواد غذایی محسوب می‌شوند.وی افزود: بر همین اساس، ضمن این‌که می‌توان روی توسعه صادرات غذایی به این قاره حساب ویژه بازکرد، امکان استفاده از ظرفیت‌های آنها برای تولید کالاهای غذایی در این کشورها و عرضه آنها در بازارهای بومی و منطقه‌ای نیز وجود دارد.اتفاقی که به‌عنوان نمونه، توسط یکی از بزرگ‌ترین برندهای غذایی ایران در حوزه لبنیات در بازار عراق تجربه شده و نتایج خوبی به دنبال داشته است.گفتنی است ارزش کل اقتصاد آفریقا درحال حاضر حدود 2.6تریلیون دلار برآورد می‌شود اما سهم ایران از این تبادلات ناچیز بوده است و مشکلاتی مانند مراودات مالی، حمل و نقل دریایی، بازاریابی و ضمانت‌های مالی مانع از گسترش این همکاری شده است.
   
جزییات واردات و صادرات
ایران با 39 کشور قاره آفریقا در 10 ماهه سال جاری مراوده تجاری داشته است به طوری که مجموع تجارت با اتیوپی 4796 تن به ارزش 6 میلیون و 83 هزار دلار، مجموع تجارت با اریتره 6383 تن کالا به ارزش سه میلیون و 790هزاردلار، مجموع تجارت با الجزایر 1850 تن کالا به ارزش سه میلیون و 904هزار دلار، مجموع تجارت با اوگاندا 1509 تن کالا به ارزش سه میلیون و 380 هزار دلار، مجموع تجارت با آفریقای جنوبی 263 هزار تن کالا به ارزش 94 میلیون دلار، مجموع تجارت با آنگولا 76 تن کالا به ارزش 107هزار دلار، مجموع تجارت با بنین 516 تن کالا به ارزش 170 هزار دلار، مجموع تجارت با بورکینافاسو 39 تن کالا به ارزش 86 هزار دلار، مجموع تجارت با تانزانیا 155 هزارتن کالا به ارزش 53 میلیون دلار، مجموع تجارت با توگو 119 تن کالا به ارزش 85 هزار دلار، مجموع تجارت با تونس 429 تن کالا به ارزش 500 هزار دلار، مجموع تجارت با آفریقای مرکزی 14 تن کالا به ارزش 20 هزار دلار، مجموع تجارت با جیبوتی 84 هزار و 606 تن به ارزش 37 میلیون و 805 هزار دلار، مجموع تجارت با رواندا 94 تن کالا به ارزش 62 هزار دلار، مجموع تجارت با زامبیا 217 تن کالا به ارزش یک میلیون و 74 هزار دلار، مجموع تجارت با زیمبابوه 866 تن کالا به ارزش شش میلیون و 11 هزار دلار، مجموع تجارت با ساحل‌عاج 5467 تن کالا به ارزش دو میلیون و 923 هزار دلار، مجموع تجارت با سنگال400 تن کالا به ارزش‌ 479 هزار دلار، مجموع تجارت با سوازیلند 20 هزار و 600 تن به ارزش پنج میلیون و 400 هزار دلار، مجموع تجارت با سودان 16 هزار و 600 تن به ارزش 14میلیون و 600 هزار دلار، مجموع تجارت با سومالی 232 هزار و 670 تن کالا به ارزش 44 میلیون و 833 هزار دلار، مجموع تجارت با سیشل 3445 تن کالا به ارزش 10 میلیون و 680 هزار دلار، مجموع تجارت با غنا 524 هزار تن کالا به ارزش 250 میلیون دلار، مجموع تجارت با کامرون 346 تن کالا به ارزش دو میلیون و 53 هزار دلار، مجموع تجارت با کنگو 2908 تن کالا به ارزش دو میلیون و 110 هزار دلار، مجموع تجارت با کنیا 78 هزار تن کالا به ارزش 131 میلیون دلار، مجموع تجارت با کومور 28 تن کالا به ارزش 22 هزار دلار، مجموع تجارت با گابن 246 تن کالا به ارزش 247 هزار دلار، مجموع تجارت با گامبیا 20 تن کالا به ارزش 9000 دلار، مجموع تجارت با گینه 52 تن کالا به ارزش 29 هزار دلار، مجموع تجارت با لیبی 10 هزار و 924 تن به ارزش 13 میلیون و 376 هزار دلار، مجموع تجارت با ماداگاسکار 4910 تن کالا به ارزش یک میلیون و 856 هزار دلار، مجموع تجارت با مالاوی 338 تن کالا به ارزش دو میلیون و 671 هزار دلار، مجموع تجارت با مالی 88 تن کالا به ارزش 63 هزار دلار، مجموع تجارت با مراکش 75 تن کالا به ارزش 192هزار دلار، مجموع تجارت با مصر 39 هزار و 753 تن کالای ایرانی به ارزش 18 میلیون و 39 هزار دلار، مجموع تجارت با موریتانی 226 تن کالا به ارزش یک میلیون و 97 هزار دلار، مجموع تجارت با موریس 1919 تن کالا به ارزش یک میلیون و 601 هزار دلار، مجموع تجارت با موزامبیک 109 هزار و 457 تن کالا به ارزش 33 میلیون و 69هزار دلار و در نهایت مجموع تجارت با نیجریه 883 تن کالای ایرانی به ارزش یک میلیون و 100 هزار دلار بوده است.
   
واردات از آفریقا
ایران در بهار امسال از 20 کشور قاره آفریقا کالا خریداری کرده به‌طوری‌که 3672 تن کالا به ارزش پنج‌میلیون و 668هزار دلار از اتیوپی، 477 کیلوگرم کالا به ارزش 1500 دلار از الجزایر، 733 تن کالا به ارزش دومیلیون و 813 هزار دلار از اوگاندا، 31هزار و 156 تن کالا به ارزش 17میلیون و 924 هزار دلار از آفریقای جنوبی، 2685 تن کالا به ارزش 618هزار دلار از تانزانیا، 58 تن به ارزش 144 هزار دلار از روآندا، 124 تن کالا به ارزش‌ 975 هزار دلار از زامبیا، 708 تن به ارزش پنج‌میلیون و 956 هزار دلار از زیمبابوه، 20هزار و 641 تن کالا به ارزش پنج‌میلیون و‌ ‌379 هزار دلار از سوازیلند، 10تن به ارزش‌ 15 هزار دلار از سودان، 3382 تن کالا به ارزش 10میلیون و 611هزار دلار از سیشل، 5900 تن کالا به ارزش 13میلیون و 900هزار دلار از غنا، 487 تن کالا به ارزش یک‌میلیون و 265هزار دلار از کنگو، 2355 تن کالا به ارزش 9میلیون و 658هزار دلار از کنیا، 25 تن کالا به ارزش 32هزار دلار از ماداگاسکار، 338 تن کالا به ارزش دومیلیون و 671هزار دلار از مالاوی، 18 تن کالا به ارزش 32هزار دلار از مراکش، 11هزار و 616 تن کالا به ارزش چهارمیلیون و 168هزار دلار از مصر و 1118 تن کالا به ارزش یک‌میلیون و 98هزار دلار از موریس و 54 تن کالا به ارزش 369هزار دلار از موزامبیک وارد کشورمان شده است.

کدام کشورهای آفریقایی میزبان کالاهای ایرانی بوده اند؟
ایران در 10 ماه سال‌جاری به 38 کشورآفریقایی کالا صادر کرده،به‌طوری‌که 1124تن کالا به ارزش415هزار دلار به اتیوپی، 6383 تن کالا به ارزش سه‌ میلیون و 790 هزار دلار به اریتره، 1849 تن کالا به ارزش سه‌میلیون و 902 هزار دلار به الجزایر، ‌776 تن کالا به ارزش 567 هزار دلار به اوگاندا، 232هزار و 198تن کالا به ارزش 76 میلیون و 468 هزار دلار به آفریقای‌جنوبی، 76 تن کالا به ارزش‌ 107 هزار دلار به آنگولا، 516 تن کالا به ارزش 170 هزار دلار به بنین، 39تن کالا به ارزش 86هزار دلار به بورکینافاسو، 152هزار تن کالا به ارزش 52میلیون دلار به تانزانیا، 119تن کالا به ارزش 85 هزار دلار به توگو، 429تن کالا به ارزش 500هزار دلار به تونس، 14تن کالا به ارزش 20هزار دلار به جمهوری آفریقای‌مرکزی، 84هزار و 606تن به ارزش 37میلیون و 805هزار دلار به جیبوتی، 94تن کالا به ارزش 62هزار دلار به روآندا، 93 تن کالا به ارزش 99هزار دلار به زامبیا، 158 تن کالا به ارزش 55هزار دلار به زیمباوه، 5467تن کالا به ارزش دومیلیون و 923هزاردلار به ساحل‌عاج،400تن کالا به ارزش479هزاردلار به سنگال، 16هزارو600 تن به ارزش14میلیون و 600هزار دلار به سودان، 232هزار و 670 تن کالا به ارزش 44میلیون و 833هزار دلار به سومالی، 63 تن کالا به ارزش 69هزار دلار به سیشل، 518هزار تن کالا به ارزش 236میلیون دلار به غنا، 346تن کالا به ارزش دومیلیون و 53 هزار دلار به کامرون، 2421 تن کالا به ارزش 845هزار دلار به کنگو، 76هزار تن کالا به ارزش 121میلیون دلار به کنیا، 28 تن کالا به ارزش 22هزار دلار به کومور، 246 تن کالا به ارزش 247 هزار دلار به گابن، 20 تن کالا به ارزش 9000 دلار به گامبیا، 52 تن کالا به ارزش 29هزار دلار به گینه، 10هزارو924 تن به ارزش 13میلیون و 376هزار دلار به لیبی، 4885تن کالا به ارزش یک‌میلیون و 824 هزار دلار به ماداگاسکار، 88 تن کالا به ارزش 63هزاردلار به مالی،57 تن کالا به ارزش 160هزار دلار به مراکش، 28هزار و 137تن کالا به ارزش 13میلیون و 871هزار دلار به مصر، 226 تن کالا به ارزش یک‌میلیون و 97هزار دلار به موریتانی، 801 تن کالا به ارزش 503هزار دلار به موریس، 109هزار و 403 تن کالا به ارزش 32میلیون و 700هزار دلار به موزامبیک و درنهایت 883 تن کالا به ارزش یک‌میلیون و صدهزار دلار به نیجریه صادر شده است.

امین محمودی - گروه اقتصاد