جزئیات اقتصاد ایران در سالی که گذشت
رئیس کل بانک مرکزی روز پنجشنبه گذشته گزارشی از آمار متغیرهای کلان اقتصادی درسال1403را اعلام کرد.
محمدرضا فرزین با اعلام اینکه اقتصاد ایران در9ماهه نخست امسال رشد 3.7درصدی را تجربه کرده است، گفت: چین و هندوستان همچنان محور رشد اقتصادی جهان بهشمار میروند، درحالیکه کشورهای منطقه اروپا سالهاست دارای نرخهای رشد پایینی هستند. نرخ رشد 3.7درصدی اقتصادی ایران در مقایسه با کشورهای منطقه همچون ترکیه 2.8درصد، عربستان 1.4درصد، پاکستان 2.5درصد، عراق 1.4درصد و متوسط رشد کشورهای خاورمیانه و آسیای مرکزی با نرخ 2.4درصد، نرخ رشد نسبتا مطلوب و قابلقبولی بهشمار میرود. وی افزود: هرچند نرخ رشد 3.7درصدی قابل قبول است، اما همچنان با نرخ رشد هدفگذاریشده ۸درصدی فاصله دارد و باید تلاش کنیم به نقطه هدف دستیابیم و امیدواریم در سهماهه چهارم سال ۱۴۰۳ اعداد نرخ رشد بهبود یابد. رئیس کل بانک مرکزی گفت: اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۳ سال متفاوتی را پشت سر گذاشت و اتفاقاتی که رخداد غیرقابلپیشبینی بود. از جمله شهادت رئیسجمهور در اوایل سال و بروز مجموعهای از مسائل سیاسی و امنیتی که به بروز مجموعهای از نااطمینانیها و شوکها در فضای اقتصاد کشور منجر شد، ولی بااینحال توانستیم به این نرخ رشد مناسب در مقایسه با کشورهای منطقه دستیابیم. فرزین به روشهای محاسبه نرخ رشد اقتصادی بر اساس قیمت پایه و قیمت بازار اشاره کرد و گفت: بر اساس روش محاسبه قیمت بازار اقتصاد ایران در فصل بهار رشد 3.9درصدی، در فصل تابستان رشد3.5 و در فصل پاییز رشد3.9درصدی راداشته است.همچنین به قیمتپایه رشداقتصادیدرفصل بهار3.1درصد، درفصل تابستان 2.7درصد، در فصل پاییز 3.6درصد و در مجموع 3.1درصد محاسبه شده است. وی در تشریح نرخ رشد اقتصادی در بخشهای مختلف اقتصادی بیان کرد: بررسی نرخ رشد به تفکیک بخشهای مختلف اقتصادی کشور نشان میدهد تقریبا در تمامی بخشهای اقتصاد غیرنفتی شامل بخش کشاورزی، خدمات و صنایع هرچه به پایان سال نزدیکتر میشویم اقتصاد وضعیت رشد بهتری را تجربه کرده و بهطورکلی محرک اصلی افزایش نرخ رشد در فصل پاییز بخشهای غیرنفتی اقتصاد بوده است. رئیسکل بانک مرکزی ادامه داد: بخش خدمات تقریبا ۵۰درصد تولید ناخالص ملی را تشکیل میدهد، بخش کشاورزی ۱۰درصد، بخش صنایع و معادن ۳۰ درصد و نفت نیز تنها ۱۰درصد تولید ناخالص را شامل میشود؛ بنابراین بخش خدمات تاثیر زیادی بر نرخ رشد اقتصادی در مجموع دارد و میتواند بهدلیل سهم بالا نقش بسزایی در افزایش نرخ رشد داشته باشد. فرزین در ادامه اعلام کرد: در فصل بهار نرخ رشد تشکیل سرمایه 2.2درصد، در فصل تابستان 3.3درصد، درفصل پاییز4.4درصد ودر9ماهه نیزنرخ رشد 4/3درصدی در بخش تشکیل سرمایه ثبت شده که بازهم بررسی روند حاکی از روند افزایشی با گذشت زمان در سال ۱۴۰۳ در این بخش است.وی با اشاره به وضعیت صادرات و واردات در سال جاری گفت: صادرات کشور در ۱۱ماهه ابتدایی با رقم بیش از 53.3میلیارد دلار (بدون اقلام نفتی)، 18.8درصد رشد را داشته است درحالیکه واردات با ثبت رقم حدود ۶۳میلیارد دلار رشدی معادل 5.6درصد داشته است. تراز تجاری گمرکی عدد ۱۰میلیارد دلار منفی را نشان میدهد و با اضافهکردن صادرات نفت حدود ۱۵میلیارد دلار تراز تجاری کشور مثبت خواهد شد. رئیس بانک مرکزی در خصوص تلاش این بانک برای افزایش ذخایر طلای کشور در دو سال گذشته از محل صادرات گفت: بهدلیل اجرای این سیاست بخشی از ارقام واردات نیز به واردات طلا مربوط میشود که به سرمایه کشور و ذخایر بانک مرکزی افزوده است. حجم تجارت غیرنفتی کشور از ۱۰۵میلیارد دلار در سال ۱۴۰۲ به ۱۱۶میلیارد دلار در ۱۱ماهه سالجاری رسیده که حاکی از نرخ رشد 11.2درصدی حجم تجارت غیرنفتی کشور است. وی گفت: نرخ رشد 12ماهه نقدینگی منتهی به اسفندماه ۱۴۰۲ به 24.3درصد رسیده بود، اما در چند ماه اخیر بهدلیل برخی اتفاقات و همچنین به موجب بررسیهای بهعملآمده از سوی بانک مرکزی مبنی بر اینکه عدم افزایش نقدینگی ممکن است به انسداد نقدینگی منجر شود، دربهمنماه۱۴۰۳، نرخ رشد نقدینگی با اندک افزایش به 27.8درصد رسیده است. رئیس بانک مرکزی با اشاره به هدفگذاری ۲۵درصد برای نرخ رشد نقدینگی در ابتدای سال ۱۴۰۳تصریح کرد: باید تأکید کنم که سال۱۴۰۳، سال اتفاقات غیرقابل پیشبینی بود و متعاقب همین امر نیز رشد نقدینگی در هفته منتهی به ۱۶ اسفندماه ۱۴۰۳، نسبت به هفته مشابه سال قبل 27.6درصد رشد داشته است. فرزین با بیان اینکه سیاست رشد نقدینگی برای سال آینده تا یک یا دو هفته آینده از اعلام خواهد شد تاکید کرد: پایه پولی از نرخهای رشد بسیار بالا مانند 45.5در فروردینماه ۱۴۰۲ به نرخهای رشد بسیار پایین رسیده و در مقاطعی به ۱۹درصد نیز رسیده است، اما از آنجا که بانک مرکزی با هدف جلوگیری از انسداد پولی تلاش کرده تا پول بیشتری خلق کند، نرخ رشد پایه پولی به ۲۲درصد در بهمنماه ۱۴۰۳ رسیده و نرخ رشد غیرمعمولی محسوب نمیشد.
تداوم تامین ارز ترجیحی 28هزار و 500 تومانی
رئیسکل بانک مرکزی اعلام کرد: روند نرخ تورم سالانه طی دو سال اخیر کاهشی بوده و از بالای 55.7درصد در ابتدای سال ۱۴۰۲ به 35.4درصد در بهمنماه ۱۴۰۳ کاهش یافته است؛ البته با سیاستهای جدیدی که در سال آینده اتخاذ میکنیم شاهد کاهش بیشتر نرخ تورم خواهیم بود. فرزین ادامه داد: نرخ تورم نقطهبهنقطه در بهمنماه امسال بهدلیل افزایش نرخ ارز در سامانه نیما اندکی افزایش یافت؛ همچنین شکلگیری انتظاراتی مبنی بر افزایش نرخ ارز 28هزارو500 تومانی (ترجیحی) به ۳۸هزار تومان به افزایش قیمت اقلام کالاهای اساسی منجر شد؛ بنابراین تورم نقطهبهنقطه کالاهای اساسی بهمنماه افزایش یافت، اما همچنان این نرخ قابل کنترل است. البته تداوم سیاست ارز ترجیحی با نرخ ۲۸هزار و ۵۰۰ هزار تومانی برای اقلام کالاهای اساسی در دستورکار است و سال آینده نیز با این نرخ تأمین میشود تا بتوانیم تورم این اقلام را کنترل کنیم. وی با بیان اینکه بایستی اثرات تورمی ناشی از افزایش نرخ ارز نیز کنترل شود، گفت: امیدواریم نرخ تورم 35.4درصد اعلامی به اعداد پایینتری کاهش یابد و با تداوم سیاستهایی که برای سال آینده اتخاذ میکنیم، بتوانیم این عدد را بهمراتب پایینتر بیاوریم.