پایانی برای ابزار جنگ روانی واشنگتن
افول قدرت و اعتبار آمریکا به رسانههای این کشورنیز رسید و روزشنبه دونالد ترامپ برای تعطیل کردن ارگانهای رسانهای تحت نظارت آژانس رسانههای جهانی آمریکا، تمامی کارکنان این رسانه را به مرخصی اجباری فرستاد.
این اقدام دولت ترامپ به دنبال ادامه تلاشهایش برای کوچکترکردن دولت انجام شد و فرمانی اجرایی را صادر کرد که به انحلال و تعدیل نیرو در هفت سازمان فدرال دیگر از جمله نهاد ناظر بر شبکه VOA (صدای آمریکا) و چند رسانه دیگر ضد کشورهای مخالف با آمریکا منجر شد. در پی امضای این فرمان «مایکل آبراموویتز»، مدیر «صدای آمریکا» اعلام کرد بیش از ۱۳۰۰ کارمند این رسانه شامل تمامی نیروی کار خبری آن به مرخصی اجباری فرستاده شدهاند. آبراموویتز در پستی که در شبکه اجتماعی «لینکدین» منتشر کرد گفت کل پرسنل سازمانش شامل خود و خبرنگاران این سازمان به مرخصی اجباری فرستاده شدند. در راستای اجرای فرمان اجرایی برای تعدیل نیرو در آژانس رسانههای جهانی آمریکا، بودجه ارگانهای رسانهای زیرمجموعه این نهاد که ضد کشورهای مخالف با آمریکا همچون روسیه و چین فعالیت میکردند، قطع شد. این رسانهها شامل «رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی» که کشورهای شرق اروپا شامل روسیه و اوکراین را مخاطب قرار میداد و همچنین «رادیو آسیای آزاد» که ضد چین و کره شمالی فعالیت میکرد، میشوند.
سابقه نهچندان درخشان
البته دعوای دولت ترامپ با این رسانه به گذشته نیز بر میگردد. در دوره قبل برایان هوک، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران به بهانه بیخاصیت بودن شبکه تلویزیونی VOA فارسی در پیگیری اهداف دولت آمریکا، اعلام کرد شبکه صدای آمریکا باید عملکرد بهتری از خود در مقابله با ایران به نمایش بگذارد. او همچنین بیان کرد بودجه 17 میلیوندلاری این شبکه تلویزیونی برای بخش فارسی در شرایطی از جیب مالیاتدهندگان آمریکایی پرداخت میشود که بینندگان این شبکه نتوانستند اطلاعات قابل اعتماد و حقیقتمحوری را از برنامههای آن درباره ایران و جمهوری اسلامی دریافت کنند. با وجود اینکه تمرکز عمده برایان هوک بر نفوذ نظام جمهوری اسلامی در بین اعضای ایرانی این شبکه بوده تا نشان دهد برنامههای این شبکه نتوانسته اهداف ترامپ در مقابل ایران را اجرایی سازد اما در ادامه این یادداشت او به دلایل دیگری درباره کاستن از میزان بودجه این شبکه و همچنین احتمال تعطیل کردن آن توسط دولت ترامپ اشاره کرده که پرده از اهداف واقعی دونالد ترامپ از فشار بر این شبکه برمیدارد. یکی از این موارد این بود که هوک مدعی شد که این شبکه برخی مواضع موافقان نظام جمهوری اسلامی را نیز پوشش داده و از آنها حمایت میکند. دوم اینکه شورای سیاست خارجی سال 2017 ارزیابی مستقلی درباره برنامههای VOA فارسی انجام داد و به این نتیجه رسید که تعصب در گزارشهای این شبکه وجود دارد. از دیگر دلایل وی فساد مالی و اخلاقی در صدای آمریکا و شفاف نبودن عملکرد این شبکه در قبال بودجههای دریافتی آن بود. هوک در این باره نوشته است: «سوءمدیریت گستردهای در این سازمان وجود دارد. VOA فارسی نتوانسته محیط کار و پروسه کاری شفافی ایجاد کند و این مسأله برای دههها ادامه داشته است.» وی همچنین از گسترش فامیلگرایی و پارتیبازی در استخدام کارکنان بدون گزینش و کنترل در این شبکه نیز انتقاد کرد.
عدم همراهی با مواضع ترامپ درباره ویروس کرونا
برایان هوک بیان کرده است این تنها سرویس فارسی شبکه صدای آمریکا نیست که عملکرد خوبی از خود نشان نداده است، بلکه سایر سرویسها نیز در مسأله ویروس کرونا عملکرد قابل قبولی نداشته و بیشتر به ابزار پروپاگاندای دولت چین و اطلاعات غلط این دولت تبدیل شدند.
افول اعتبار جهانی
اگرچه مقامات آمریکایی و مدیران این رسانه دلیل تعطیلی این شبکه را کاهش بودجه به دلیل مشکلات اقتصادی داخلی و تغییر اولویتهای سیاسی اعلام کردند اما حقیقت امر نشان میدهد که تعطیلی این شبکه ناشی از افول اعتبار آن در نزد مخاطبانش است. تبلیغات یکجانبه و جهتدار این رسانه در سالهای اخیر، اعتبار آن را در میان مخاطبان جهانی به شدت کاهش داد و تلاشهای رادیو صدای آمریکا برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی در کشورهایی مانند ایران، با مقاومت شدید مردم و دولت این کشورها مواجه شد.سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در این باره گفت: «رادیو صدای آمریکا همواره بهعنوان ابزاری برای جنگ روانی علیه ایران و دیگر کشورهای مستقل عمل میکرد.
پایان فعالیت این رسانه، نشانهای از شکست پروژههای نفوذ فرهنگی ورسانهای غرب در منطقه است»در عین حال کارشناسان رسانهای نیز بر این باورند که شکست رادیو صدای آمریکا نشاندهنده هوشیاری مردم ایران در برابر تبلیغات دشمن و موفقیت رسانههای داخلی در جذب مخاطب است.