فاز جدید تقابل دیوانه و دلقک

با تعلیق کمک‌های نظامی آمریکا صورت گرفت

فاز جدید تقابل دیوانه و دلقک

در پی دیدار پرتنش و جنگ لفظی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی خود در کاخ سفید، روابط دو کشور وارد مرحله جدیدی از تنش شده تا یک‌بار دیگر صحبت هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت‌های ریچارد نیکسون و جرالد فورد ثابت شود که گفته بود: «دشمنی با آمریکا ممکن است خطرناک باشد اما دوستی با آمریکا مرگبار است.»

اکنون ترامپ با تعلیق تمامی کمک‌های نظامی آمریکا به کی‌یف، زنگ خطر را برای دولت اوکراین به صدا درآورده است. این اقدام که گفته می‌شود «موقت» است، در حالی صورت می‌گیرد که اوکراین برای دفاع از خود در برابر تجاوز روسیه، به‌شدت نیازمند حمایت‌های نظامی آمریکاست.بنا بر گزارش‌های منتشر‌شده و اعلام کاخ سفید، دونالد ترامپ پس از دیدار پرتنش با زلنسکی دستور داده تا ارسال تمامی کمک‌های نظامی آمریکا به اوکراین متوقف شود. کاخ سفید در توجیه این اقدام اعلام کرده که ترامپ بر صلح تمرکز دارد و این کمک‌ها تا اطلاع بعدی به حال تعلیق درآمده و مورد بازنگری قرار خواهند گرفت.  نیویورک تایمز در گزارشی به نقل از یک مقام دولتی آمریکا اعلام کرد که تعلیق کمک‌های نظامی فوری به اجرا در خواهد آمد و توقف ارسال تسلیحات و مهمات به ارزش بیش از یک میلیارد دلار را شامل خواهد شد که یا قرار بود ارسال شوند یا سفارش داده شده‌اند. این منبع همچنین اضافه کرده است که کمک‌های نظامی واشنگتن به کی‌یف زمانی از سر گرفته خواهد شد که ترامپ تشخیص دهد اوکراین خود را به انجام مذاکرات صلح با روسیه متعهد می‌داند. 
   
نشست کاخ سفید و تصمیم تعلیق کمک‌ها
به گزارش واشنگتن پست، تصمیم تعلیق کمک‌ها به اوکراین در نشستی در کاخ سفید در روز دوشنبه ۳ مارس (۱۳ اسفند) اتخاذ شد. در این نشست، علاوه بر ترامپ، مارکو روبیو (وزیر امور خارجه)، پیت هگست (وزیر دفاع) و جی‌دی ونس (معاون دونالد ترامپ) نیز حضور داشتند.ترامپ پیش از این و در جریان کارزار انتخاباتی خود، کمک‌های نظامی واشنگتن به کی‌یف را زیر سؤال برده بود و در دیدار اخیر خود با زلنسکی در اتاق بیضی کاخ سفید، علنی تهدید کرده بود که آمریکا به‌طور کامل از اوکراین سلب پشتیبانی خواهد کرد. 
   
شرط و شروط ترامپ برای حمایت از اوکراین
ترامپ در دیدار با زلنسکی مدعی شده بود: «اوکراین تا زمانی که از پشتیبانی نظامی آمریکا برخوردار است، علاقه‌ای به صلح ندارد، چرا که زلنسکی این حمایت را امتیازی استراتژیک در قبال روسیه می‌داند». این در حالی است که اوکراین بارها ضمن تأکید صریح بر ضرورت صلح، توافق صلح بدون ضمانت‌های امنیتی را بی‌ارزش دانسته است.  به گفته مقامات کی‌یف، واشنگتن مهم‌ترین ضامن امنیتی اوکراین است. این در حالی است که ترامپ اروپایی‌ها را مسئول حفاظت از صلحی  آتی می‌داند. 
جی‌دی ونس، معاون ترامپ، نیز با تأکید بر لزوم مذاکره اوکراین با روسیه، گفته است: «در دولت ترامپ به روی زلنسکی باز است، اگر او حاضر به مذاکره درباره صلح باشد». وی همچنین به صلاح اوکراین دانسته که این کشور برای آمریکا امکانات اقتصادی فراهم آورد. 
   
آینده مبهم روابط
با تعلیق کمک‌های نظامی آمریکا به اوکراین، آینده روابط دوکشور درهاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.مخالفان اوکراینی زلنسکی او را مقصر می‌دانند که نتوانست خود را با شرایط جدید آمریکا وفق دهد. تلاش‌هایی برای ترمیم این روابط در جریان است، از جمله میانجی‌گری رهبران اروپایی برای ترتیب دادن یک تماس تلفنی میان ترامپ و زلنسکی. برخی تحلیلگران معتقدند که اگر توافق استخراج مواد معدنی میان دو کشور نهایی نشود، احتمال حمایت مالی آمریکا از اوکراین تقریبا صفر خواهد بود، زیرا ترامپ بدون امتیاز مشخصی حاضر به ارائه درخواست بودجه به کنگره نخواهد شد. با این حال، برخی دیگر بر این باورند که ترامپ هنوز کاملا از زلنسکی رویگردان نشده و احتمال احیای روابط وجود دارد.به نظر می‌رسد آینده روابط آمریکا و اوکراین، بیش از هر چیز، به توانایی زلنسکی در جلب رضایت ترامپ و ارائه امتیازات اقتصادی به آمریکا بستگی دارد. در غیر این صورت، اوکراین باید خود را برای دوران سخت‌تری در جنگ با روسیه آماده کند. 
   
زلنسکی: آماده همکاری با رئیس‌جمهور آمریکا هستیم
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در نخستین اظهارنظر عمومی خود پس از توقف کمک‌های نظامی آمریکا به کشورش، گفت که اختلاف اخیرش با دونالد ترامپ «مایه تاسف» بوده و تاکید کرد که آماده همکاری با رئیس‌جمهور آمریکا برای دستیابی به صلح پایدار است.
زلنسکی در پیامی که در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرد، نوشت: هیچ‌یک از ما خواهان یک جنگ بی‌پایان نیستیم. اوکراین آماده است هرچه زودتر پای میز مذاکره بیاید تا صلح پایدار را دستیافتنی‌تر کند. هیچ‌کس بیشتر از اوکراینی‌ها صلح نمی‌خواهد. من و تیمم آماده هستیم تا تحت «رهبری مقتدر» رئیس‌جمهور ترامپ برای رسیدن به صلحی پایدار کار کنیم. زلنسکی در بخش دیگری از این پیام بلند، به دیدار پرتنش در کاخ سفید اشاره کرد و گفت: دیدار ما در کاخ سفید آن‌طور که باید پیش نرفت. این اتفاق تاسف‌بار است. زمان آن رسیده که اوضاع را درست کنیم. ما خواهان همکاری و ارتباط سازنده در آینده هستیم.او همچنین به‌عنوان گام اول برای رسیدن به صلح، خواستار برقراری آتش‌بس در دریا و آسمان شد و از واشنگتن به دلیل حمایت‌هایش در برابر تهاجم روسیه قدردانی کرد.
   
پشت پای ترامپ به ارزش‌های آمریکایی
 ترامپ با تعلیق کمک‌ها، به‌صراحت نشان داد که کمک‌های آمریکا مشروط به تأمین منافع این کشور و دریافت امتیاز است. این رویکرد معامله‌گرایانه در سیاست خارجی با اصول و ارزش‌های لیبرال که مبتنی برحمایت از دموکراسی وحقوق‌بشر بوده، در تضاد است. درخواست ترامپ ازاوکراین برای ارائه امتیازات اقتصادی وهمچنین تلاش برای سوق دادن زلنسکی به سمت مذاکره با روسیه، نمونه‌های بارز این رویکرد هستند. درروابط بین‌الملل، اتحادها معمولا برمبنای منافع وارزش‌های مشترک شکل می‌گیرند اما تعلیق کمک‌ها توسط ترامپ،نشان می‌دهد که ازدیداو،اتحاد بااوکراین صرفا یک ابزار برای پیشبرد اهداف آمریکاست و نه یک تعهد مبتنی بر ارزش‌های مشترک. این موضوع می‌تواند به کاهش اعتماد سایر متحدان آمریکا نیز منجر شود. 

رسول قبادی - گروه بین‌الملل